Poznati Sokočani

Milanko Renovica (1928-2013)

Milanko Renovica rođen je 1928. godine u selu Baltići kod Sokoca. Rano je ostao bez oca pa je brigu o njemu preuzeo stric  Pero Renovica. Po završetku Drugog svjetskog rata  kao jedan od najperspektivnijih omladinaca bio je predsjednik Saveza socijalističke omladine Sokolac.  Školovao se uz rad. Vrlo brzo postao je predsjednik opštine Sokolac, a zatim i direktor najvećeg sokolačkog privrednog kolektiva tadašnjeg drvno – industrijskog preduzeća  “Romanija”.

Kao perspektivan kadar završava Visoku privrednu školu. Po odlasku u Sarajevo, tadašnju Socijalističku Republiku Bosnu i Hercegovinu biva izabran za predsjednika Privredne komore BiH.

Bio je brilijantan privrednik, pa je 1974. godine izabran za predsjednika Izvršnog vijeća SR BiH. Ovu dužnost obavljao je u dva mandata da bi potom bio izabran za člana Predsjedništva SR BiH, a jedan mandat bio je i predsjednik Predsjedništva.

Na kraju radnog vijeka izabran je u Predsjedništvo  Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, gdje je takođe obavljao dužnost predsjednika.

Uvođenjem političkog pluralizma, raspadom SFR Jugoslavije, početkom građanskog rata, Milanko ostaje uz svoj narod i svoje Sokočane. Imenovan je za Savjetnika predsjednika Republike Srpske, Savjetnika predsjednika Vlade RS, člana Upravnog odbora „Elektroprivrede RS“, člana Upravnog odbora direkcije za Obnovu i izgradnju Grada Srpsko Sarajevo i  predsjednik Savjeta za privredu opštine Sokolac. Sve vrijeme rata i do smrti, živio je skromno u svojim Baltićima. Dobitnik je Povelje opštine Sokolac za doprinos razvoju romanijskog kraja.

Milanko Renovica dao je nemjeriv doprinos privrednom razvoju SR BiH, ali i svome rodnom Sokocu i drugim opštinama Sarajevsko – romanijske regije.

Kao predsjednik Narodnog odbora opštine, 31.avgusta 1961.godine, potpisao je istorijski dokument, Rješenje o osnivanju gimnazije u Sokocu.

Jovo Mijatović (1886-1986)

Rođen i odrastao između kamena i neba u selu Zagajevi na tromeđi opština Sokolac, Rogatica i Pale, daleko od popa i doktora, bolnice i škole, u zaštiti babe čuvene vidarke, Jovo je u ranoj mladosti, po livadama, proplancima i šumama romanijskim sakupljao trave i učio vještinu narodnog vidara. Polupismen, ali i kao dobar poznavalac ljekovitog bilja i bolesti, odlazi u vojsku, gdje najveći dio vremena radi kao bolničar i veterinar. U austro-ugarskoj vojsci bio je poznat po melemu za brzo zarastanje rana.

Po povratku u rodne Zagajeve sa suprugom Milenom izrodio je šesnaestero djece, ali nema pravog nasljednika kada je u pitanju liječenje čajevima i melemima na bazi ljekobilja i meda, koje je najčešće sam spravljao. Usklađen sa prirodom i zdravim životom poživio je preko 100 godina i otišao u legendu.

Iako u nemilosti tadašnje vlasti (često proganjan, suđen i zatvaran) bio je poznat i ptiznat i van granica bivše Jugoslavije. Stotine ljudiznalo je danima čekati njegov povratak sa čestih putovanja da bi našlo utjehu, nadu i lijek za najčešće teške blesti (rak, leukemiju, razni tumori,…) liječio je i izliječio čuvenu američku glumicu Suzi Svon i američkog predsjednika Forda i mnoge znamenite ličnosti. Posebnu pažnju i human odnos imao je prema teško bolesnim i siromašnim. Uvijek se držao ljekarske etike da čuva tajnu svojih pacijenata.

U svojoj osamdesetoj godini dozvolio je štampanje i objavljivanje svojih recepata, da bi bili na usluzi onima kojima je potrebna pomoć narodne medicine. O njegovoj popularnosti u narodu svjedoče brojni suveniri i pokloni koji krase vitrine njegovih potomaka.

Za života čuveni travar sa Romanije Jovo Mijatović podigao je sebi i supruzi Mileni vrijedan spomenik, mjesto gdje se često okuplja njegova mnogobrojna rodbina, prijatelji sa svih strana, nekadašnji pacijenti, ali i oni koji za legendarnog travara znaju iz priča onih koji su ga poznavali i cijenili.

O Jovi Mijatoviću je 1964. snimljen dokumenatrni film “Jova Mijatović“ u režiji Puriše Đorđevića. Treba napomenuti da je ovo bilo u vrijeme kada je Jovo Mijatović bio proganjan od komunističkih vlasti, pa se u ovom filmu mudro brani da on ne želi da liječi narod i da čak bježi od toga. Takođe možete primjetiti da mu je bilo zabranjeno da prodaje trave, nego je svoje pacijente slao u Sarajevo, gdje su se ljekovite trave mogle slobodno prodavati – kod muslimana.

Kada je legenda o Jovi Mijatoviću narasla, komunistički pritisak na njega je oslabio. Jovo je zapošljavao i jednu medecinsku sestru – muslimanku iz Bratunca. U toku filma Jovo kaže da ima trideset i dvoje unučadi, koji svi potiču od njega i njegove žene, takozvane drugarice.

Jovo je u ovom filmu mudro odglumio naivnog seljaka koji ništa nije kriv što ga ljudi tjeraju da radi ono što on „ne želi“. U prilogu pogledajte film iz arhiva Jugoslovenske kinoteke.